Yurtdışında Yaşayan Kıbrıslı Türkler’’ Projesi nedir? Bu proje, yurtdışında yaşayan Kıbrıslı Türklerin sayısının ne kadar olduğunu tespit etme projesi değildir. Yani bu proje bir nüfus çalışması değildir. Ayrıca, yurtdışında yaşayan bütün vatandaşlarımızı, Kıbrıs’a döndürme projesi de değildir. Hükümetimizin böyle bir gailesi yoktur ama dönme niyeti olan veya dönmeye karar veren vatandaşlarımızın bu dönüşünü kolaylaştırmaya dönük adımlar içermektedir.

Projenin amacı;

  1. Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türkler ve yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız arasında var olan bağları güçlendirmek,
  2. Yurtdışı ve Kuzey Kıbrıs arasındaki gidiş-gelişleri amacı ne olursa olsun arttırmak,
  3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yapılacak olan yatırımları arttırmak,
  4. Ülkeye dönüş yapmak isteyen vatandaşlarımızın dönüşünü kolaylaştırmak,
  5. Kimliğimizin yeni nesillere aktarılması ile yurt dışındaki gençlerimizde kimliklerine olan aidiyet duygusunu güçlendirmektir.

Proje kapsamında sizlerden gelen taleplerle oluşturulan yol haritamızda yer alan düşünce ve adımlar 13 madde şeklinde aşağıdaki gibidir:

  1. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde alınan-satılan taşınmaz mallarda ‘‘tapu devir harcı’’ vardır ve bir defaya mahsus olmak üzere bu tapu devir harcında bir muafiyet sağlanır ve herkes bir defaya mahsus olmak üzere bunu kullanabilir. Hükümet olarak yurtdışında yaşayan gençlerimize özellikle bir ikinci ev (secondary home) olarak veya Kıbrıs’a yerleşmeyi düşünüyorsa, alacağı taşınmaz mallara ilave bir tapu devir harcı muafiyeti getirilmesi düşünülmektedir.

 

  1. Ülkeye kesin geri dönüş yapmaya karar veren ailelere ve vatandaşlarımıza satın almayı düşündükleri bir ev veya arazi fark etmeksizin, tapu devir harcı muafiyeti getirilmesi düşünülmektedir.

 

  1. Gençlerin ülkeyi terk etmelerini önlemek için arazi dağıtımı şeklinde değil ama sosyal konut projesi yaparak kendi bölgelerine yerleşmelerini kolaylaştırılması düşünülmektedir. Sosyal konut projesi kapmasına yurtdışında yaşayan gençleri de dâhil ederek, bazı bölgelerde doğrudan sosyal konut yapıp kişilere uzun vadeli ödeme kolaylıkları sağlanması ya da bazı bölgelerde kişiler bu kapsamda bir sosyal konut olarak yapacaksa, devletin uygun şekilde faizsiz kredi sağlaması tasarlanacaktır. Çalışmayı İçişleri Bakanlığımız yürütecektir.

 

  1. KKTC’ye geri dönüş yapacak kişilere gerek şahsi araçları gerekse mobilya bağlamında gümrük, fon vb. muafiyetlerle ilgili olarak bir takım kolaylıklar getirilmesi düşülmektedir. Geçmişte meydana gelen istismarların önüne geçmek için, bir takım tedbirler alarak ülkeye geri dönüş yapacak olan kişilerin, hem şahsi araç hem de mobilya bağlamında gümrük, fon vb. konularda muafiyetten yararlanmalarının tekrar tasarlanması düşünülmektedir.

 

  1. Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın yatırım teşviklerinden yararlandırılması düşünülmektedir. Yerel mevzuatta yüzde yüz yatırım indirimi ve yüzde iki yüz yatırım indirimi şeklinde bir takım teşvikler yer almaktadır. Yürürlükte olan mevzuat uyarınca, yüzde iki yüz yatırım indirimi özellikle kalkınmada öncelikli bölge olarak tanımlanan Lefke, Güzelyurt ve İskele gibi bölgelerde yapılacak yatırımları kapsamakta olup, yatırım teşvikleri bağlamındaki bu uygulamaya yurtdışında yaşayan Kıbrıslı Türkleri kapsayacak bir şekilde düzenleme getirilmesi düşünülmektedir.

 

  1. KKTC’ye yatırım yapılması durumunda yurtdışından getirilecek makine ve teçhizat konusunda gümrük ve fonlarda muafiyet verilmesi düşünülmektedir. İthal veya yerli makine ve teçhizat alındığında yüzde sıfıra varan KDV uygulaması yani KDV’nin kaldırılacağı bir yaklaşım ortaya konulması tasarlanmaktadır. İlaveten, uzun süreli devlet arazisi kiralamalarına yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türklerin de dâhil edilerek öncelik verilmesi düşünülmektedir. Ayrıca, bu gibi yapılacak yatırımlarda katkı paylarına ilişkin olarak da muafiyet getirilmesi, eğer yatırımlarda ipotek gösterilerek kredi kullanılacaksa devletin aldığı pul ve kayıt harcında da indirim yapılması düşünülmektedir. Son olarak, yatırımlar kapsamında yeni kurulacak olan tesis ve yapılacak olan yatırımların ekonomik faaliyete başlamasından sonra belli bir süre kurumlar vergisinden yüzde yirmi veya yüzde otuz oranında muafiyet sağlanması düşünülmektedir.

 

  1. Hükümet olarak, KKTC’ye hiç gitmemiş olan gençlerimizin memleketine gelebilmelerini teşvik etmek bağlamında her yıl bir defaya mahsus olmak üzere belirli sayıdaki gençlerin uçak biletinin karşılanması şeklinde bir yaklaşımı ortaya koymayı düşünüyoruz. İngiltere’deki gençlerimizle KKTC’deki gençlerimizin kaynaşabilmesi ve bir arada daha fazla vakit geçirebilmesi her yıl KKTC’de düzenlenen gençlik kamplarına yurtdışından Kıbrıslı Türk bir grup gencin de katılmasını sağlayacak ve masraflarını karşılayacak bir teşvik programı geliştireceğiz.

 

  1. Yurtdışında yaşayan istekli ve belli bir başarı sağlamış olan gençlerimizin hem kendi memleketinden kopmamaları hem de KKTC’ye daha bir aşina olmalarını sağlamak için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki üniversitelerde eğitim görmelerine imkân verecek özel bir burs programı geliştireceğiz.

 

  1. 12 yaşından veya 2009’dan önce KKTC’den ayrılan ve askerlik çağına kadar KKTC’ye dönmemiş olan gençler özel statüden yararlanmaktadır. ‘‘Özel statü’’ düzenlemesi askerlik çağına gelmiş bireylerin bir miktar ödeme yapıp hiç askere gitmeme veya bir miktar ödeme yapıp sadece bir ay askere gitme veya eğer isterse hiç ödeme yapmaksızın, dört ay askerlik yapmak ya da belli bir yaştan sonra hiç askerlik yapmamayı kapsamaktadır. Ancak, bu gençlerimiz dört ay boyunca askerlik yükümlülüğü olmaksızın ve yüz yirmi gün boyunca hiçbir sıkıntı yaşamadan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne gelip, çıkış yapabilir. Bazı konularda işlemlerin yapılması için vatandaşlarımızın seyahatlerini bir gün daha erteleyerek veya havaalanından çıkış yapamayıp, bir gün daha kalarak ertesi gün Asal Şube’ye gidip işlemleri orada yapması gibi sıkıntılı durumlar yaşanmaktadır. Bu yaşanan bir güçlüktür, bunu iyileştirme irademiz vardır.

 

Bu kapsamda, Ercan Havaalanında ilgili kayıtların bulunacağı ve vatandaşların işlemlerini yapabileceği Asal Şube ofisinin yer alması konusunda çalışma yapılmaktadır. Bunlara ilaveten, askerlik konusunda yürürlükteki mevcut kuralların doğru bilinmesine ve uygulamasına yönelik bir takım bilgilendirme faaliyetlerinin düzenlenmesi de düşünülmektedir.

 

  1. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde atıl durumda çok sayıda, yarım kalan bitirilememiş inşaat bulunmaktadır. Hükümet olarak ihtilafsız yarım inşaatlar üzerine bir yasa değişikliği yapmaktayız ve bu tür ihtilafsız olan taşınmazlara (inşaatlara) ilişkin devletin, kamu yararını düşünerek sözkonusu yarım kalmış inşaatları bir tür “istimlak etmesi” yani yarım kalan inşaatları kamulaştırması ve bunların makul bir biçimde inşaatı tamamlayacak olana, kullanacak olana veya işletecek olana uzun süreli kiralanması yönünde çalışmalarımız vardır. Bu bağlamda, yurtdışında yaşayan Kıbrıslı Türklerin, eğer bu türden bir yatırımla ilgileniyorlarsa öncelik hakkına sahip olması şeklinde bir yaklaşımımız söz konusu olacaktır.

 

  1. Uçuşlarla ilgili olarak bazı hususlar bizim kontrolümüzdeyken bazı konular bizim dışımızdaki tarafların rolü ve ağırlığında olabilmektedir. Geçmişte, KKTC’den İngiltere’ye gidiş ve gelişlerde yolcular Türkiye’de uçakta bekletilirdi ama bir süre önce güvenlik gerekçesiyle yolcuların uçaktan indirilip tekrar güvenlik kontrolünden geçilmesini zorunlu kılan yeni bir uygulama yürürlüğe konmuştur. İngiliz Hükümeti veya sivil havacılık otoritesi yetkililerine göre sözkonusu düzenlemenin nedeni güvenlikten kaynaklanmaktadır. Özellikle İngiltere’den gelen uçaklarda bu uygulamanın yapılması mantıksızdır. Bu konuda sorunun çözümlenmesi için girişim yapacağız.

 

  1. Birbirimizden daha fazla haberdar olmamız ve aramızdaki bağı canlı tutabilmemiz için KKTC’deki Bayrak Radyo Televizyon Kurumu bünyesindeki televizyon ve radyo kanallarında yer alan haberlerde yurtdışında yaşayan Kıbrıslı Türklere ilişkin haberlere de yer vererek ve ayrıca özel programlar da yaparak örneğin Londra gündemi hususunda bilgilendirme ve farkındalık kampanyasının düzenlenmesi düşülmektedir. Mesela sözkonusu bilgilendirmenin haftada en az birkaç kez yayınlanacak olan ‘‘Londra’daki Kıbrıs Türkün Gündemi’’ şeklindeki programlarla yapılması düşünülmektedir.

 

  1. Londra Temsilciliğimizdeki işlemlerin daha etkin ve hızlı bir şekilde yapılabilmesi için personel sayısının artırılması yoluna gideceğiz.